Hà Tĩnh_Quê nội

Hà Tĩnh

Quê nội của mình!

Ba yêu mẹ khi hai người gặp nhau trong trường Vinh. Ngày ấy mẹ xinh lắm, học rất giỏi  và có giọng hát mềm mại trong vắt. Ba bảo mẹ hát hò xứ Nghệ rất hay, mặc dù cái giọng của mẹ chẳng có tẹo nào chất “”Nghệ”” trong đó cả.

Quê nội nghèo lắm, nhưng lại chứa chan tình yêu thương. Cái xứ “”chó ăn đá, gà ăn sỏi”” nhưng tình cảm thì dạt dào như nước sông Lam. Không biết ngày xưa, có phải chính cái tình yêu ăm ắp ấy mà Ba cùng mẹ ra Thanh Hóa làm thầy giáo làng. Cái giọng của ba 30 năm nay vẫn đặc quánh như bát nước trà xanh xứ Nghệ bà vẫn thường đun ngày xưa mỗi khi mình được về thăm quê nội. Cái giọng mà Ba bảo rằng, những đứa trẻ lớn lên, uống dòng nước song Lam, sẽ không bao giờ muốn thay đổi.

Tuổi thơ của mình có thêm trong ký ức những kỉ niệm về thăm quê nội. Mình còn nhớ, đi hơn ngày đường mới vào đến ga Vinh, rồi từ đó bắt xe đò đi về Hà Tĩnh. Cả nhà về đến làng thì đã quá nửa đêm. Ba không dám nói to sợ mọi người thức giấc, thế mà vẫn bị mấy Ả nhận ra. Cả làng bị đánh thức khi nghe tin cả nhà mình về. Bà lại châm bếp, nấu bát nước chè xanh. O rửa vội mấy củ “Khoai lang vàng xứ Nghệ”” bắc lên bếp cho các cháu.

Mình nhớ lắm, mấy ngày ở nhà, đêm nào cũng nhộn nhịp người người đến thăm. Mọi người hỏi thăm rồi kể chuyện cười xứ Nghệ. Tất cả nhộn nhịp, vui như Tết. Ấm cúng vô cùng.

Nhà Nội nằm gần Ngã Ba Đồng Lộc. Lần nào về Ba cũng đưa mình ra thắp hương cho các chị ở Ngã ba này. Ba kể, ở đây mỗi mét vuông đất bị dội cả tấn bom. Làng đã nghèo lại càng nghèo hơn. Chiến tranh đã đi qua từ rất lâu rồi, nhưng vẫn còn ở đó những làng mạc xơ xác. Hoa màu không sao sống được, ngô khoai lớn lên cũng chỉ được như viên bom bi, bé tẹo. Thiên nhiên vốn dĩ chẳng ưu đãi người, gió Lào thổi sang bỏng rát mùa hè, rét cắt thịt mùa đông, lại càng nghèo hơn khi chiến tranh ứa máu trên từng miếng đất.

Ba kể chuyện, để được theo học đến cùng như ba, phải trải qua biết bao nhiêu gian khó. Đi học dưới làn bom đạn, học dưới hầm. Thế nhưng lại sinh ra cả một thế hệ học giỏi, một thế hệ rời ngay chính mảnh đất sinh ra để lập nghiệp và mong mỏi quay trở về giúp làng quê.

Quê nội gắn với những mùa hè của mình. Ba thường hay cho mấy chị em mình về thăm nội khi hè sang. Chú đánh trâu ra đồng, khoác vội cho cháu cái áo tơi lá. Chú mải mê đuổi trâu ăn cỏ, cháu lang thang dọc bờ mương nhặt nhạnh những cọng cỏ thơm và mấy con châu chấu cho gà.

Quê nội gắn với những chiếc bánh Cu Đơ ngọt lịm mùi mật mía, và thơm bùi mùi lạc và gừng, gắn với sự háo hức đợi bà đi chợ về. Bà không bao giờ quên mang về cho mình mấy cái bánh Cu Đơ và những cái bánh đa tráng dày và đặc vừng đen ăn ròn tan, bùi và thơm lựng. Bà không quên mang về những khúc mía đường, những cây mía may mắn vươn lên trên mảnh đất cằn sỏi đá mảnh khảnh mà ngọt lịm.

Trong cái thúng đi chợ về của bà không thể nào thiếu được một mớ cây trà xanh! Bà nấu chè xanh ngon lắm, không cầu kì vặt từng cái lá như ngoài bắc, bà rửa cả cành chè bỏ vào cái nồi nước đun sôi. Trà không phải rót ra từ trong cái ấm tách ủ nóng trong tích trà vào cái ly thủy tinh trong suốt, mà được dung cái gáo dừa múc trực tiếp trong nồi lúc nào cũng ủ ngay bên bếp lửa vào cái bát. Bê bát chè xanh lên,cái vị trà của nội nấu, có thoảng một mùi khói hăng hăng nồng, và vị chat của thân chè, nhưng lại ngọt trong cổ họng một vị rất riêng mà đến giờ nghĩ lại mình vẫn còn cảm nhận được. Ăn một miếng khoai lang luộc bở tung uống một ngụm chè xanh, bao nỗi vất vả nhọc nhằn bỗng tan đi hết, chỉ còn vị lâng lâng hạnh phúc được bao bọc xung quanh xóm làng.

Mình nhớ, nội ăn trầu thuốc! Lúc nào cũng thấy nội bỏm bẻm nhai trầu. Cái mùi vôi trộn với trầu và một ít thuốc tạo thành một cái mùi rất riêng của nội, mà những đứa trẻ như mình ngày ấy, trở về, được xà vào long nội, ngửi mùi trầu của nội là một niềm hạnh phúc vô bờ bến.

Quê nội gắn với một món ăn mà đến giờ cả nhà mình ai cũng thích: gà nấu lá nghệ. Mỗi lần về thăm nội, O đều làm tiệc đãi cả nhà, và trong bữa tiệc đó không bao giờ thiếu món này. O bắt ngay một chú gà ri mới lớn, làm thịt và ướp với gừng, nghệ và đảo trên bếp nêm thêm mắm muối cho vừa, đổ nước vào nấu canh. Khi gà chin, O thái những cái lá nghệ non hái trong vườn và bỏ vào, bắc xuống và múc ra tô bưng lên thơm phức. Lấy một ít nước canh, nêm mặn hơn một chút, thả mấy lát ớt xứ Nghệ vào, chấm rau cải ba lá (cải trồng chỉ mọc được 3 lá nhổ lên rửa sạch ăn sống) ăn với cơm nóng hay bún. Ba thích món này lắm, bây giờ mỗi lần O ra thăm lại mang theo một vài con gà trong quê ra cho ba, kèm theo nắm lá nghệ.  Ui chao, đến giờ nghĩ lại mình còn thèm rỏ rãi.

Giờ xa nhà, lâu lắm mới được cùng ba ghé về thăm quê, thấy dâng lên một sự bùi ngùi khó tả. Một sự xúc động không thành lời, tim bỗng đập nhanh hơn vài nhịp…

Hãy bảo vệ môi trường

Môi trường là người bạn cho chúng ta nhiều thuận lợi nhất. Là life time friend của tất cả mọi người sống trên trái đất, tuy nhiên, bao nhiêu người trong chúng ta hiểu được giá trị của người bạn này, và quan tâm đến người bạn của mình?

Tôi là một trong những người sinh ra ở nơi mà “mưa thuận gió hòa”” đi là điều mà mọi người trông đợi và cầu mong nhiều nhất mỗi ngày thức dậy. Nói cách khác, thời tiết ôn hòa là “”miếng cơm”” của mỗi gia đình ở đây! Chú tôi nhìn trời ban đêm trước khi đi ngủ để xem ngày mai có nên ra khơi, dì tôi xem thời tiết xem có nắng và nắng như thế nào để ngày mai nên đổ nhiều nước hay ít nước lên chạt muối. Mẹ tôi xem nên phơi lạc ngoài sân để dễ chạy mưa hay nên phơi trên trần nhà cho chóng khô…tất cả mọi hoạt động đều lien quan đến thời tiết, đến khí hậu…và ảnh hưởng đến không chỉ riêng chúng tôi, những đứa trẻ lớn lên nhờ sự “thuận hòa” của thời tiết.

Tôi lớn lên, không một sự giáo dục nào của nhà trường về bảo vệ môi trường và sự thay đổi của khí hậu do những vấn đề ô nhiễm của môi trường.

Những đứa trẻ như chúng tôi, nhặt bao ni long, chai lọ và các đồ bằng nhựa để bán cho những người đi thu mua phế liệu không phải vì sự quan tâm đến môi trường mà vì những đồng tiền người ta trả cho chúng tôi. Những người thu mua phế thải cũng không phải vì họ hiểu biết về môi trường, muốn bảo vệ môi trường mà làm như thế, chỉ đơn giản thôi, họ bán lại được cho những nhà sản xuất, mà những người này mua vì họ tiết kiệm được chi phí đầu vào, sản suất sẽ hiệu quả hơn.

Không phải vì môi trường mà mẹ tôi tiết kiệm nước, và thường rầy la chúng tôi nghịch ngợm vẩy nước lung tung trong khi tắm. Chỉ vì mẹ tôi lo sợ cái mạch nước sẽ cạn dần nếu chúng tôi không tiết kiệm nước.

Ba tôi đạp xe đạp đến trường không phải vì người quan tâm đến khí thải môi trường mà vì người không thể afford được cái xe máy (còn bây giờ người không thể afford xăng dầu)…

Tất cả chúng tôi, tất cả những điều chúng tôi làm được nhìn nhận đó là vì …nghèo mà không phải vì quan tâm đến môi trường….nhưng có lẽ, vì như thế mà “”mưa thuận gió hòa”” cho cuộc sống của chúng tôi hơn. Và chúng tôi không phải trả cái giá cao cho cuộc sống của mình!
Giờ đây, khi cuộc sống khấm khá hơn, con người hướng tới một sự thuận tiện, thoải mái, và có phần lãng phí, họ quên mất “”người bạn”” của mình!

Nhà nhà dung xe máy, ô tô, nhà nào cũng ít nhất vài cái, xe phân khối lớn, ô tô càng sang, càng khỏe, càng “”rõ mặt anh hung””. Thậm chí 1km cách nhau cũng phải…ngồi lên xe. Nhà nhà dung máy lạnh, tủ lạnh….Tiết kiệm và đơn giản không còn là “”quốc sách””, “”gia sách”” nữa mà là “”cổ lỗ sỹ” là “”khốt ta bít”…

Ngày xưa, chúng tôi có sân chơi bong là cái sân đình của hợp tác xã, là thửa ruộng trồng lạc, ngô vừa thu hoạch xong. Bây giờ, thật khó mà tìm được một chỗ thậm chí để đá cầu…nơi nơi mọc lên những nhà cao tầng, khu dân cư…toàn gạch ngói, xi măng ngột ngạt….

Người ta bắt đầu nói về môi trường! Nhưng vẫn chưa có một môn nào trong trường dạy cho những thế hệ tương lai về bảo vệ môi trường, bảo vệ người bạn life time của mình hay bảo vệ chính cuộc sống của mình! How odd!

Những người bạn của tôi, những người tôi gặp nơi công sở, những người tôi gặp ngoài đường 2/3 trong số họ vẫn nhìn tôi với ánh mắt ngạc nhiên và có phần….buồn cười khi tôi vo viên cái xác kẹo cao su và gói lại bỏ vào túi để thấy thùng rác vứt vào….tôi đi bộ đi làm được xem là…kiểu cách điệu bộ. Tôi từ chối dùng túi nilong đựng đồ được xem là…làm ra vẻ ta đây. Tôi lên tiếng bảo vệ môi trường được xem là “”ăn cơm nhà vác tù và hàng tổng””….

Và vì sự thờ ơ như thế, ba tôi, thỉnh thoảng đi công tác miền núi, lại phải nghỉ lại vài hôm vì bão lũ. Con đường tôi đi làm về, chiều nào nước cũng ngập đầu gối. Bụi bặm đen ngòm hai lỗ mũi mỗi khi đi làm về…tệ hại hơn là sự ngột ngạt làm người ta stress hơn, sẵn sang cáu gắt hơn….và mệt mỏi hơn…

Phải nói rằng tôi đang ở một đất nước mà bảo vệ môi trường nằm trong tiềm thức của mỗi người dân, họ hành động theo thói quen bảo vệ môi trường. Có lẽ vì ở đây, tỉ lệ skin cancer cao kỉ lục và họ hiểu, người bạn của họ đã bắt đầu against họ. Không phải vì họ không bảo vệ môi trường trước kia, mà chỉ vì họ gần Nam Cực và sự tàn phá môi trường của người khác mà họ phải chịu những tác hại của nó. Thế nhưng điều đáng nói, những đứa trẻ lớn lên đã được giáo dục một cẩn thận về bảo vệ môi trường, báo chí, TV và những khẩu hiệu bảo vệ môi trường, người ta sẵn sàng tẩy chay hàng hóa, dịch vụ ảnh hưởng đến môi trường….tất cả chỉ vì họ đã trả giá, và họ biết giá trị của người bạn mình!!!

Bé Linh và anh Khánh, giờ đây đã biết nhặt rác bỏ thùng. Biết vứt rác ra ngoài đường là không ngoan…nhưng còn bao nhiêu điều khác nữa các con cần biết mà ông bà, bố mẹ không thể dạy hết cho các con được khi các con ở trường đến 6 tiếng một ngày! Dì chỉ mong các con được dạy dỗ ở trường, được lớn lên mà không phải chịu đựng những kết quả của sự thiếu thân thiện môi trường của những người đi trước các con. Luôn nhớ rằng “mô trường” là người bạn không thể thiếu được trong cuộc sống của các con. Hãy bảo vệ và chăm sóc người bạn của mình con ạ!

Thuyet tuong doi

Ừ thì anh mê Khoa học, còn em ghét nhất nó. Toán, Lý, Hóa với anh nhẹ như cái lông cổ ngỗng, còn với em, nặng như quả đất vác trên vai.
Anh thích sự giản dị, còn em thì phải cầu kì một chút. Quần áo anh chỉ cần sạch sẽ thôi, còn của em thì phải riêm rúa một tẹo, phải ôm eo, và phải vòng vèo, túi xách đi kèm một bộ. Váy ngắn, váy dài, váy dạ hội, váy đi chơi….một tủ toàn thấy váy và quần áo của em, còn anh được dành cho một góc nhỏ khiêm nhường.
Anh ăn chỉ cần có rau, thịt và cơm thôi. Anh bảo ăn đơn giản cho em khỏi vất vả nấu nướng. Còn em rau phải xào như thế nào, thịt phải chế biến đủ các món, vì em thích nhìn thấy anh ăn một cách thích thú, và tất nhiên, vì em cũng cầu kì ngay trong cả cách nấu ăn.
Anh chỉ cần 1 đến 2 đôi giầy thôi đi vừa đủ, một đôi lên lab và một đôi spare trong trường hợp em nài nỉ anh phải. Anh chẳng cần phải đôi giầy nào mới ra, dáng đẹp, đế đẹp, hợp bộ. Chỉ cần đi vừa chân, thoải mái là anh hạnh phúc rồi. Còn em ư? Không bao giờ dưới 10 đôi, nào ủng, nào giầy búp bê, giầy đi làm, giầy đi chơi, dép dạ hội, dép cao, dép thấp, màu hồng, màu đen, màu trắng….thế mà vẫn chưa đủ với em…
Anh chỉ một cái balo đến trường, em thì thôi rồi, túi xách đủ loại nhỏ to, đủ loại màu mè.
…..
Anh thích về nhà nhất, sau đó cái phòng lab của anh. Lúc nào về nhà anh cũng bỏ hết công việc sang một bên, anh nghe em nói chuyện trên trời dưới biển, cô A, anh B, chỗ này chỗ nọ. Em mải mê kể chuyện của em, chẳng biết công việc của anh thế nào, chẳng biết anh muốn nói gì với em cả.
…..
Em và anh, hai thái cực trong cuộc sống. Thế mà chẳng hiểu sao lại như 2 cục nam châm trái chiều…
Cuộc sống là thuyết “”tương đối”” anh nhỉ? Nó là cách lí giải đơn giản nhất những thứ phức tạp trong vũ trụ và không chỉ thế, nó còn giả mã những mối quan hệ của loài người, như Einstein giải thích nó giống như “”Khi anh ngồi với một mỹ nhân, thì một giờ anh tưởng chừng chỉ bằng một phút, nhưng khi ngồi trên một lò lửa nóng thì mới một chút anh coi là một giờ””. Mà em chắc chắn không phải là cái lò sưởi rồi, vì thế nên anh- đệ tử của Einstein- chấp nhận sự…phức tạp của em một cách enjoyable phải không anh?

One week without me!

Một tuần em đi, để cho anh một cái list đầy những việc cần phải làm, còn em ung dung…chơi cho hết tuần rồi mới về với anh!
Anh giặt quần áo, nhớ lời em dặn, áo trắng giặt riêng, đồ đen giặt riêng. Anh thực hiện y như mong muốn của em. Một giàn quần áo được phơi ngăn nắp gọn gàng khi em về.
Anh dọn lại đống sách vở, giấy tờ, quần áo lộn xộn em bày ra trước khi đi, mọi thứ lại ngăn nắp đâu ra đấy. Ai sống với anh trước kia cũng bảo, vào phòng anh, mất điện nhắm mắt lại cũng biết cái gì nằm ở đâu. Từ khi có em anh lộn xộn hơn một chút, người ta bảo “”gần mực thì đen gần đèn thì sáng””, anh “”đen”” trước khi “”sáng”” anh nhỉ? Thế mới biết sức ảnh hưởng của em to lớn đến như thế nào.
Cái ga trải giường trước khi đi em chẳng thèm thay mặc dù tuần nào cũng có ga trải giường mới được đưa tới tận phòng. Em lười lắm! Thế mà ve đến nhà, giường chăn tinh tươm thẳng tăm tắp. Anh vốn dĩ chẳng chịu được sự luộm thuộm và…hơi bẩn một chút như em.
Hoa quả anh mua để sẵn trong tủ lạnh khi em đi vắng, anh bảo để trong tuần em về em có hoa quả ăn. Anh mà đi vắng, em nhủ trong lòng, đợi anh về anh đi shopping mua đồ.
Gặp em, anh mừng đùa suốt cả chặng đường, em hỏi anh vài câu bâng khuâng, và nhớ đến mấy thứ em chưa kịp làm trong chuyến đi.
Em về đến nhà, anh dỗ ngon ngọt cho em đi ngủ, em chui vào cái giường sạch sẽ, thơm tho đánh một giấc ngon lành. Còn anh lụi cụi xem có cái gì nấu em ăn cho đỡ đói khi thức giấc.
Một tuần xa anh, em chẳng làm được gì. Em ngại đi ra đường, vì không có anh chỉ đường. Em vội vã, hấp tấp mọi chuyện và để quên đồ trước khi về nhà. Có anh chẳng bao giờ em phải suy nghĩ đến những điều này cả. Em chỉ cần nói em muốn đi đâu, em muốn làm gì, thế là có anh tháp tùng. Em chỉ muốn về nhà thôi. Lần sau em sẽ nài nỉ anh đi cùng với em, còn nếu không được, em sẽ …nhè ra xem coi thần kinh anh cứng như thế nào…
Em vẫn chưa kịp hỏi, một tuần không em anh sống như thế nào! Nhưng chắc chắn một điều vắng em anh vẫn thế thôi….anh vẫn manage cuộc sống của anh một cách tốt nhất…còn em, chỉ xa anh một tuần mọi thứ đã mess up lên và muốn về kiểm tra xem anh có …nhớ em không rồi!